Shkolla periferike e Çegranit është njëri nga dy objektet mësimore të Shkollës Fillore Komunale “Përparimi”. Së bashku me shkollën qendrore, ajo përbën një institucion të vetëm arsimor, me të njëjtin emër dhe administrim. Ekzistenca e të dy objekteve dokumentohet qartë në raportin zyrtar të shkollës për gjysmëvjetorin 2024/2025.
Kjo faqe i kushtohet objektit periferik, për të cilin do të ruhen informacionet, kujtimet dhe fotografitë historike veçmas nga objekti qendror.
Dy objekte shkollore në një institucion
Raporti gjysmëvjetor i shkollës “Përparimi”, i datës 27 janar 2025, regjistron shprehimisht se institucioni kujdeset për dy objekte. Ai përshkruan punime të ndryshme “në shkollën qendrore” dhe “në shkollën periferike”, duke vërtetuar se në Çegran funksionojnë dy hapësira të dallueshme mësimore.
Historiku i institucionit fillon më 1 shtator 1945, kur, sipas Arkivit Shtetëror – Njësia e Tetovës, u themelua shkolla fillore e Çegranit. Në vitin 1953 ajo u kthye në shkollë tetëvjeçare dhe mori emrin “Përparimi”.
Megjithatë, viti i ndërtimit të vetë godinës periferike të sotme nuk është konfirmuar nga dokumentet e konsultuara. Prandaj nuk e paraqesim vitin 1945 si datë të ndërtimit të këtij objekti.
Shkolla e vjetër dhe objekti periferik i sotëm
Një kujtesë lokale e përcjellë për arkivin e Çegranit tregon se shkolla e vjetër e fshatit gjendej në vendin e objektit periferik të sotëm. Ajo përshkruhet si një godinë shumë më e vogël, me afërsisht katër ose pesë klasa. Sipas të njëjtit rrëfim, shkolla e madhe qendrore u ndërtua më vonë, ndërsa rreth vitit 2001 një ndërtesë e re periferike zëvendësoi godinën e vjetër.
Këto hollësi nuk janë konfirmuar ende me dokumente zyrtare të ndërtimit. Burimi arkivor vërteton krijimin e shkollës si institucion më 1945, jo datat e ndërtimit të objekteve që shohim sot. Dokumentacioni i vetë shkollës konfirmon se objekti qendror dhe ai periferik funksiononin më 2010. Për të verifikuar rendin e ndërtimit dhe vitin 2001, kërkohen fotografi të vjetra, vendime komunale dhe dokumente të shkollës.
Pajisjet teknologjike dhe donacioni i dokumentuar më 2024/2025
Raporti zyrtar i SHFK “Përparimi” për gjysmëvjetorin 2024/2025 evidenton një donacion të kompanisë Ecolog për shkollën periferike të Çegranit.
Në raport përmenden:
- 13 printerë;
- 3 kompjuterë;
- 5 monitorë;
- 4 tabela inteligjente (smart boards);
- 4 divane.
Ky inventar paraqitet si pjesë e pajisjeve të siguruara për përmirësimin e kushteve materiale dhe teknike të mësimdhënies.
Në dokument përmendet gjithashtu pasurimi i fondit të bibliotekës së institucionit me 117 libra dhe materiale profesionale, prej të cilave 80 ishin donacion nga Universiteti i Evropës Juglindore. Raporti nuk e ndan në mënyrë të mjaftueshme këtë fond ndërmjet dy objekteve, ndaj ai përshkruhet këtu si fond i institucionit në tërësi.
Veprimtaritë edukative të nxënësve
Shkolla zhvillon mësim në gjuhën shqipe dhe përfshin ciklet e arsimit fillor. Raporti i vitit 2024/2025 dokumenton aktivitete të organizuara veçmas në shkollën qendrore dhe atë periferike.
Në objektin periferik u mbajtën punëtori për:
- shëndetin mendor dhe rëndësinë e mirëqenies psikologjike;
- vetërespektin dhe marrëdhëniet me bashkëmoshatarët;
- parandalimin e dhunës dhe tolerancën;
- bashkëpunimin e shoqërimin ndërmjet nxënësve;
- përdorimin e sigurt të internetit dhe telefonave celularë.
Disa aktivitete ishin të përshtatura për nxënësit e klasave të ulëta, ndërsa të tjera për klasat e larta. Kjo tregon se shkolla periferike është një mjedis aktiv edukativ dhe nuk përfaqëson vetëm një objekt fizik të veçuar.
Historia e përbashkët e “Përparimit”
Historiku i dy objekteve lidhet me zhvillimin e shkollimit në Çegran pas Luftës së Dytë Botërore.
Arkivi Shtetëror ruan dokumente të shkollës për vitet 1946–1975, përfshirë procesverbale, plane pune dhe pasqyra statistikore. Në historinë më të gjerë të “Përparimit” përmenden edhe shkollat periferike në Forinë, Koritë dhe Tumçevishtë. Forina u bë institucion i pavarur më 24 shtator 2014, çka ndihmon në kuptimin e ndryshimeve administrative të shkollës ndër vite.
Në blogun e vjetër të shkollës, një njoftim i vitit 2010 përmend riparime në shkollën qendrore, atë periferike dhe godinën në Forinë. Kjo vërteton se të dy objektet e Çegranit ekzistonin të paktën në atë periudhë, por nuk dokumenton vitin e ndërtimit të tyre.
Numri i nxënësve dhe statistikat
Raporti gjysmëvjetor i vitit shkollor 2024/2025 regjistron gjithsej 402 nxënës të SHFK “Përparimi”, prej të cilëve 197 vajza. Nga ky total, 206 ndiqnin klasat I–V dhe 196 klasat VI–IX.
Në vitin 2019, një reportazh kishte regjistruar 497 nxënës për të njëjtin institucion, ndërsa për klasën e parë përmendte 51 nxënës. Për vitin 2001 shkrimi citonte një total prej 245 nxënësish të klasës së parë, si krahasim historik.
Këto shifra i përkasin institucionit “Përparimi”, jo ekskluzivisht shkollës periferike. Raporti i gjetur nuk ofron një pasqyrë të besueshme se sa nga 402 nxënësit e vitit 2024/2025 mësonin në secilën godinë. Pa një regjistër të ndarë sipas objekteve, një numër i tillë nuk duhet të hamendësohet.
Çfarë duhet të dokumentohet më tej?
Për të plotësuar historinë e shkollës periferike duhen kërkuar:
- data e ndërtimit dhe e hapjes së godinës;
- fotografi të objektit ndër vite dhe, nëse ekzistojnë, të godinave më të hershme;
- regjistra vjetorë të nxënësve të objektit periferik;
- emrat e ish-drejtorëve, mësimdhënësve dhe kujtime nga gjenerata të ndryshme, me dokumentim të duhur;
- ndërtimet dhe investimet e mëvonshme.
Të dhënat e mbledhura mund të përdoren për të ndërtuar një arkiv të veçantë të shkollës periferike të Çegranit.
Shiko shkollën qendrore dhe historikun e SHFK “Përparimi”.
Burimet
- SHFK “Përparimi” – Raporti zyrtar i gjysmëvjetorit 2024/2025 – dëshmia për dy objektet, donacioni i Ecolog-ut, aktivitetet në shkollën periferike dhe statistikat.
- Arkivi Shtetëror – Njësia e Tetovës, fondi nr. 587 (549), “OU Përparimi – Çegran” – themelimi më 1945 dhe historiku i institucionit.
- Blogu i SHFK “Përparimi” – Investimet, përfshirë riparimet e vitit 2010 – dëshmi e hershme për godinën qendrore, periferike dhe Forinën.
- SHFK “Forina” – Historiku zyrtar – shkëputja administrative nga “Përparimi” në vitin 2014.
- Reportazh mbi nxënësit në Çegran, mars 2019 – statistikat e viteve 2001 dhe 2018/2019.
Shënim: emërtimi “shkolla periferike” i referohet objektit të varur nga SHFK “Përparimi” në Çegran. Ajo nuk është një shkollë juridikisht e pavarur.
