Prof. dr. Remzi Izairi (1945–2018) ishte mjek internist, reumatolog, pedagog dhe autor nga Çegrani. Veprimtaria e tij bashkoi kujdesin për pacientët, mësimdhënien universitare dhe botimin e literaturës mjekësore në shqip. Në përkujtimin e publikuar pas vdekjes, RTM e cilëson si reumatologun e parë shqiptar në Maqedoni. [1]

Prejardhja dhe shkollimi

Remzi Izairi lindi në Çegran. Sipas biografisë së botuar në «Bota Sot», data e lindjes ishte 20 nëntor 1945. Shkollën fillore e përfundoi në vendlindje dhe gjimnazin në Gostivar. Studimet në Fakultetin e Mjekësisë në Beograd i përfundoi më 1970. [2]

Formimin profesional e vazhdoi me specializim në mjekësi interne në Beograd më 1978 dhe magjistraturë në reumatologji më 1980. Doktoraturën e përfundoi në Prishtinë më 1984. [1]

Karriera klinike dhe universitare

Në vitin 1974 nisi punën në Klinikën Interne në Prishtinë. Më 1976 u zgjodh asistent për mjekësinë interne në Fakultetin e Mjekësisë. Karriera akademike vijoi me zgjedhjen profesor asistent më 1985, profesor i asocuar më 1993 dhe profesor ordinar më 1998. Në vitin 2007 u punësua në Universitetin Shtetëror të Tetovës. [1]

Lidhja me këtë universitet dokumentohet edhe në botimet shkencore: në punimet e viteve 2010 dhe 2011 në revistën «Reumatizam», Izairi figuron si bashkautor nga Fakulteti i Mjekësisë i Universitetit Shtetëror të Tetovës. [6][7]

Puna në Çegran

Krahas angazhimit universitar, ruajti lidhjen profesionale me vendlindjen. Biografia e botuar në «Bota Sot» shënon se nga viti 1990 punoi në ordinancën private «Rheuma» në Çegran. [2]

Çegrani shfaqet edhe si adresa e tij profesionale në revistën «Medicus». Në shkrimin për fibromialgjinë, ai prezantohet si mjek internist dhe reumatolog nga Çegrani. Kështu, lidhja e tij me fshatin dokumentohet si në punën klinike, ashtu edhe në veprimtarinë botuese. [3]

Shoqata e mjekëve dhe revista «Medicus»

Gjatë viteve 2007–2011 drejtoi Shoqatën e Mjekëve Shqiptarë në Maqedoni. Ishte gjithashtu kryeredaktor i revistës mjekësore «Medicus». Sipas RTM-së, veprimtaria e tij përfshinte mbi 200 punime shkencore e profesionale dhe mentorimin e katër magjistraturave e pesë doktoraturave. [1]

Librat dhe përkthimet

Biografitë përkujtimore i atribuojnë libra për reumatologjinë, diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve reumatike, hyrjen dhe historinë e mjekësisë, ndihmën e parë, mjekësinë interne për infermierinë dhe ekzaminimin klinik. Ndër titujt e përmendur janë «Reumatologjia», «Ndihma e parë» dhe «Propedeutika e mjekësisë interne – Ekzaminimi klinik». Ato shënojnë gjithashtu përkthimin e tre librave të mjekësisë interne. [2]

Një përkthim mund të identifikohet veçmas në katalogun ndërkombëtar WorldCat: libri i Dale Dubin-it, «Interpretimi i shpejtë i EKG-së: kursi me testim i Dale Dubin-it», ku Remzi Izairi figuron si përkthyes. Botimi është në shqip, i vitit 1988, në Prishtinë. Katalogu shënon si botues Fakultetin e Mjekësisë dhe Entin e Teksteve dhe të Mjeteve Mësimore të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. [4]

Punime shkencore të dokumentuara

Përveç të dhënave të përgjithshme biografike, arkivat e revistave ruajnë punime konkrete me emrin e tij. Shembujt më poshtë përbëjnë një përzgjedhje, jo bibliografinë e plotë:

2007 — Krahasimi i artritit reumatoid seronegativ dhe seropozitiv. Në revistën «Reumatizam» figuron si bashkautor me Vjollca Sahatçiu-Mekën, Sylejman Rexhepin dhe Suzana Manxhuka-Kerliun. Punimi trajton karakteristika epidemiologjike dhe anamnestike të këtyre dy formave të sëmundjes. [5]
2009 — Manifestimet jashtë nyjave në artritin reumatoid seronegativ dhe seropozitiv. Abstrakt i botuar në «Reumatizam», vëllimi 56, numri 2, faqja 50. Izairi figuron me përkatësi në Reumatologjinë e Klinikës Interne të Fakultetit të Mjekësisë në Prishtinë. [8]
2010 — Manifestimet klinike të sklerozës sistemike progresive në Kosovë. Abstrakt shkencor në «Reumatizam», vëllimi 57, numri 2, faqja 130. Lista e bashkautorëve përfshin studiues nga Prishtina, Tirana dhe Tetova. [6]
2011 — Roli i antitrupave anti-CCP në parashikimin e artritit reumatoid. Artikull shkencor në «Reumatizam», vëllimi 58, numri 1, faqet 12–14, ku figuron si bashkautor nga Universiteti Shtetëror i Tetovës. [7]
Fibromialgjia. Shkrim në «Medicus», i ruajtur në arkivin institucional të Universitetit «Goce Dellçev». Ai trajton njohjen e kësaj sindrome, shenjat klinike dhe qasjen ndaj saj. [3]

Titujt e punimeve ndërkombëtare janë përshkruar këtu në shqip; titujt origjinalë dhe të dhënat bibliografike gjenden te lidhjet përkatëse.

Bashkëpunimi profesional dhe vlerësimet

Remzi Izairi përmendet në raportin për Kongresin e Tretë Kombëtar të Reumatologjisë të Kosovës me pjesëmarrje ndërkombëtare, të mbajtur në Prishtinë më 3–4 nëntor 2016. Raporti në «Reumatizam» e rendit mes anëtarëve të komitetit organizativ dhe shkencor. Kjo dokumenton vazhdimin e angazhimit të tij në bashkëpunimin profesional rajonal edhe në vitet e fundit të jetës. [9]

Emri i tij gjendet edhe në listën zyrtare të dekoratës «Nderi i Mjekut – Ali Sokoli» të Odës së Mjekëve të Kosovës. Faqja e konsultuar nuk jep një datë individuale të ndarjes së dekoratës për të. [10]

Ndarja nga jeta

Prof. dr. Remzi Izairi ndërroi jetë më 9 mars 2018. Lajmi u pasqyrua po atë ditë nga RTM dhe «Bota Sot», duke rikujtuar veprimtarinë e tij si mjek dhe pedagog. [1][2]

Për historinë e Çegranit, biografia e tij dokumenton një rrugëtim nga shkollimi në vendlindje drejt mjekësisë dhe arsimit universitar, me një lidhje të vazhdueshme profesionale me fshatin.

Burimet dhe shënim për datat

Shënim: «Bota Sot» jep datëlindjen 20 nëntor 1945, ndërsa njoftimet e vdekjes e përshkruajnë si 73-vjeçar. Këto të dhëna nuk përputhen plotësisht: sipas datëlindjes së publikuar, më 9 mars 2018 ai ishte 72 vjeç. Prandaj këtu jepen datat me burimin përkatës, pa përsëritur moshën e raportuar.