Në ditët e para të majit 1999, kur kampi i Çegranit po mbushej me mijëra refugjatë nga Kosova, Mirine Gashi, 25 vjeçe në atë kohë, priste të siguronte një çadër për familjen.
Rrëfimi i saj u dokumentua nga gazetari Chris Bird në reportazhin “Surviving in the tented city”, botuar në gazetën britanike The Guardian, më 7 maj 1999. Ky artikull i Cegrani.com është përmbledhje historike në shqip e atij reportazhi dhe nuk paraqitet si intervistë e re.
Një familje në pritje të strehimit
Mirineja ishte larguar nga Kosova me dy fëmijët e saj të vegjël: Eltonin, dyvjeçar, dhe Elisën, tetëmuajshe. Me ta ishte edhe nëna e Mirines, Vahideja, atëherë 60 vjeçe.
Në kamp ata kishin kaluar tri net nën qiell të hapur, pa një çadër që t'i mbronte nga moti. Natën e parë, familja kishte vetëm xhaketat për t'u mbrojtur nga toka e ftohtë dhe gurët. Në një vend ku çadrat po ngriheshin me shpejtësi, nevoja për strehim rritej edhe më shpejt.
Fëmijët e vegjël përballeshin me mungesë të sendeve bazë. Në reportazh përmendet se për Elizën sigurimi i pelenave ishte problem, ndërsa furnizimet filluan të përmirësoheshin pak pas shpërndarjes së ndihmave.
Ndihma mes refugjatëve
Një natë me mot të keq, një person tjetër që qëndronte në kamp i ofroi Mirines dhe fëmijës strehim në çadrën e tij, edhe pse çadra ishte e mbipopulluar.
Ky episod i thjeshtë tregon solidaritetin që krijohej ndërmjet njerëzve të ardhur në kamp. Ndihmat e organizatave humanitare ishin thelbësore, por deri në sigurimin e kushteve, refugjatët shpesh mbështeteshin edhe tek njëri-tjetri.
Çegrani në ditët kur mbërrinin mijëra njerëz
Gazetari përshkruan rreshta të gjatë çadrash dhe shtigje mes tyre, ndërsa punëtorët e ndihmës dhe personeli ushtarak ngrinin strehimore të reja.
Në atë periudhë kishte shumë më tepër njerëz që kërkonin strehim sesa çadra të gatshme. Në reportazh citohet një përfaqësuese e UNHCR-së, e cila shpjegonte ritmin e shpejtë të zgjerimit të kampit dhe mbërritjet e vazhdueshme.
Këto rrethana shpjegojnë pse familja e Mirines duhej të priste disa net pa strehim të përshtatshëm.
Largimi nga Obiliqi
Mirineja vinte nga Obiliqi i Kosovës. Në rrëfimin e saj për gazetarin përmenden frika e natëve gjatë konfliktit, shtëpitë e djegura dhe pasiguria e familjeve që përpiqeshin të largoheshin nga rreziku.
Edhe pse kampi ofronte kushte të vështira, mbërritja në Çegran shënonte për të një moment sigurie relative pas largimit nga Kosova.
Pse kjo dëshmi ka rëndësi
Historia e Mirine Gashit dokumenton jetën e një familjeje në ditët e para të kampit: nënën me dy fëmijë të vegjël, gjyshen, mungesën e një çadre dhe ndihmën e një njeriu tjetër.
Për historinë e Çegranit, kjo dëshmi kujton se kampi u ndërtua dhe u zgjerua ndërkohë që refugjatët po mbërrinin çdo ditë. Pas shifrave të mëdha të vitit 1999 qëndronin familje që kalonin natë pas nate duke pritur strehimin më elementar.
Burimi
Shënim redaksional: mosha e personave dhe rrethanat familjare i referohen majit 1999. Teksti përmbledh një reportazh të kohës dhe nuk shton ngjarje apo deklarata të paqena.